Saturday, May 12, 2018

पुरुष सूक्त - Purusha Sukta

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 India License.

ॐ ...

सहस्त्र शीर्षा पुरुष:

सहस्त्र अक्ष:सहस्त्र पात्

स भूमिम्  विश्वतो वृत्वा

अत्य तिष्ठद् दश अंगुलम्


पुरुष एवेदं सर्वम् 

यद् भूतं यच्च भव्यम्

उत अमृतत्व स्ये शानः

यत् अन्ने ना अतिरोहति


एतावानस्य महिमा

अतो ज्यायान्ग् श्च पूरुषः

पादोस्य विश्वा भूतानि

त्रिपादस्य अमृतं दिवि


त्रिपाद् उर्ध्व उदैत् पुरुषः

पादोSस्येहा भवत् पुनः

ततो विष्वण् व्यक्रामत्

सा शनान शनेSअभि


तस्मात् विराड जायत

विराजोSअधि पूरुषः

स जातोSअत्यरिच्यत

पश्चाद् भूमि मथो पुरः


यत् पुरुषेण् हविषा

देवा यज्ञ मतन्वत

वसन्तो अस्या सीदाज्यम्

ग्रीष्म इद्धः शरद् धविः


तं यज्ञं बर्हिषि प्रौक्षन्

पूरुषं जातम्  अग्रतः

तेन देवाSअयजन्त

साध्याS ऋषयः च ये



तस्मात् यज्ञात् सर्व हुतः

सम्भृतं पृषदाज्यम्

 पशुन्ग् स्तान्ग् श्चक्रे वायव्यान्

आरण्या ग्राम्याः च ये


तस्मात् यज्ञात् सर्व हुत S

ऋचः सामानि जज्ञिरे

छन्दाँसि जज्ञिरे तस्मात्

यजुः तस्मात् अजायत


तस्मात् अश्वा अजायन्त

ये के चोभयादतः

गावो ह जज्ञिरे तस्मात्

तस्मात् जाता अजावयः


यत्पुरुषं व्यदधु:

कतिधा व्यकल्पयन्

मुखं किमस्य कौ बाहू

का उरु पादाSउच्येते


ब्राह्मणोSस्य मुखम् आसीद्

बाहू राजन्य: कृत:

ऊरू तदस्य यद् वैश्यः

पद्भ्या शूद्रोSअजायत


चन्द्रमा मनसो जातः

चक्षोः सूर्यो अजायत

श्रोत्राद् वायुः च प्राणः च

मुखाद् अग्निः अजायत


नाभ्याSआसीत्  अन्तरिक्ष

शीर्ष्णो द्यौः समवर्तत

पद्भ्यां भूमिः दिशः श्रोत्रात्

तथा लोकां Sअकल्पयन्


सप्तास्यासन् परिधयः

त्रिः सप्तः समिधः कृता

देवा यत् यज्ञं तन्वानाS

अबध् नन् पुरुषं पशुम्



यज्ञेन यज्ञमयजन्त देवाः

तानि धर्माणि प्रथमान्यासन्

ते ह नाकं महिमान:

सचन्त यत्र पूर्वे साध्या: सन्ति देवा:


विष्णु स्तुति

अतो देवा अवन्तु नो

यतो विष्णुर्विचक्रमे ।

पृथिव्याः सप्त धामभिः


इदं विष्णुर्विचक्रमे

त्रेधा निदधेपदम्

समूढ़मस्यपा सुरे


त्रीणि पदा वि चक्रमे

विष्णुर्गो॒पा अदा॑भ्यः

 अतो धर्मा॑णि धारयन्


विष्णोः कर्माणि पश्यत

यतो व्रतानि पस्पशे

इन्द्रस्य युज्यः सखा


ॐ तद् विष्णुं परमं पदं सदा पश्यन्ति सूरयः

तद् विप्रासो विपन्यवो जागृवांसः समिन्धते

विष्णोर्यत् परमं पदम्

ॐ 

No comments: